جشن های ایران باستان در زمان هخامنشیان و...........
جشن دی ماه مبارک
جشن های دیگر دی ماه جشن گاوگیل
در شب روز پانزدهم دی ماه جشن دیگان سوم یا بتیکان یا دیبگان بود جشنی برگزار می گشت موسوم به گاوگیل، گاوگمل ،گاگنل ، کاکیل ، کاکثل و درامزینان
گفته اند در این روز مملکت ایران در این روز از ترکستان جدا شده و گاو هایی را ترکستانیان از ایرانیان به یغما برده اند پس گرفته شد. علت دیگر آن چون ضحاک بر ایران تسلط یافت گاوهای اثفیان پدر فریدون را به یغما برد.اما در چنینی روزی فریدون بر ضحاک پیروز شد و آن گاوها را به جای خود بازگردانید و چون اثفیان مردی بخشنده و مردم دوست بود و با به دست آوردن گله هایش به مردم نعمت فراوان بخشید مردم آن هنگام را هر ساله جشن گرفتند .
علت این جشن گویا پیروزی ایرانیان بر تورانیان بوده و پس گرفتن گله هایی از گاو که توسط دشمن به غنیمت رفته بود. عللی دیگر نیز برای این جشن یاد کرده اند چون از شیر گرفتن فریدون که سوار بر گاوی شد در این شب از روی جهت قرار گرفتن ستارگان در آسمان رسم بر پیشگویی وتفال و تطیر بود.
در شب این روز بر « بودند که گاوی از نور که شاخ هایش از طلا و سم هایش از نقره است و چرخ قمر را می کشد برای ساعتی در آسمان آشکار شده وسپس پنهان می گردد هر که را در ساعت ظهور چشم بر آن افتد هر دعایی که داشته باشد اجابت خواهد شد .
هم این گاو نورانی که بر بلندی کوهها آشکار می شود هر گاه دوبار بانگ زند نشان آن سال است که سالی مشحون از نعمت و برکت در پیش است و اگر یک بار بانگ نماید نشان خشک سالی و تنگی روزی و معاش می شود.
این روز را نیک می دانند که با شیر تازه ی گاو کام بگشایند و بر آن بودند که بامدادان پگاه پیش از آنکه زبان به سخن بگشایند نیک است یک بِه خورده و ترنجی را ببویند که از آن پس سالی در فراخی معیشت خواهند گذراند .
